fbpx
Keshilla per shendetin tuaj

Vitamina D

Vitamina D, e njohur ndryshe si vitamina e diellit, per shkak se sintetizohet nga kolesteroli kur lekura ekspozohet ne diell, eshte nje vitamine e tretshme ne yndyre e cila konservohet ne indet yndyrore dhe ne melci. Tek njeriu format me te rendesishme te vitamines D jane:

– Vitamina D2 (ergocalciferol) e cila gjendet ne produkte si kerpudhat

– Vitamina D3 (colecalciferol) me e vlefshme per trupin tone e cila gjendet ne produkte si peshku salmon ose veza dhe prodhohet nga ekspozimi ne diell.

Sinteza e vitamines D:

Njeriu eshte ne gjendje ta prodhoje vete vitaminen D3 (80% te nevojave) nga kolesteroli (7-dehidro-kolesterol) i pranishem ne lekure. Rrezet ultraviolet gjate ekspozimit ne diell trasformojne kolesterolin ne kolecalciferol (forma inaktive e vitamines D3). Mbas formimit vitamina D3 trasportohet ne melci ku konvertohet ne 25-hidroksikolecalciferol mbas ketij transformim trasportohet ne veshka ku peson nje transformim tjeter dhe formohet forma bioaktive e vitamines D kalcitrioli ose 1,25- dihidroksikolecalciferol. Vitamina D2 ose D3 qe marrim nepermjet ushqimeve perthithet ne zorre dhe trasportohet fillimisht ne melci pastaj ne veshka ku transformohet ne formen aktive kalcitrioli.

Funksionet:

1- Rregullon nivelet e kalciumit dhe fosforit ne gjak.

2- Eshte e rendesishme ne perthithjen e calciumit dhe fosforit ne zorre.

3- Luan nje rol te rendesishem ne shendetin e kockave dhe dhembeve.

4- Eshte e rendesishme per funksionimin e sistemit imunitar.

5- Mbron nga disa semundje si osteoporoza, semundjet kardiake semundje autoimune dhe tumoret.

6- Rrit perthithjen e kalciumit nga ana e tubujve te veshkave.

7- Stimulon prodhinin e insulines.

8- Rrit fertilitetin.

9- Luan rol te rendesishem ne funksionimin e muskujeve.

Ushqimet qe permbajne vitamime D:

– Kerpudhat (D2)

– Vaji i merlucit

– Melci

– Djathi

– Veza

– Peshku ton

– Peshku salmon

– Karkalecat

Dozat ditore te rekomanduara:

1- Foshnjat 0-12 muaj 400 IU ose 10 mcg

2- Femijet 1-18 viec 600 IU ose 15 mcg

3- Te rriturit nen 70 viec 600 lU ose 15 mcg

4- Te rriturit mbi 70 viec 800 lU ose 20 mcg

5- Grate shtatzena ose gjdhenese 600 IU ose 15 mcg

Shkaqet e mungeses se vitamines D:

1- Lekura e erret (personat me lekure te erret prodhojne me pak vitamine D).

2- Mosha e thyer.

3- Dieta e varfer me vitamine D e shoqeruar nga mos ekspozimi i rregullt ne diell.

4- Obeziteti.

5- Patologji te aparatit tretes, melcise dhe veshkave.

6- Perdorimi i perditshem i kremit me faktor mbrojtes.

-7 Shtatezani, gjidhenie.

-8 Kirurgji e tiroides.

Simptomat e mungeses se vitamines D:

– Rakitizem tek femijet.

– Osteomalacia tek te rriturit, ulje te densitetit te kockave.

– Infeksione te shpeshta.

– Dhimbje kockash.

– Veshtiresi ne sherimin e plageve.

– Renie flokesh.

– Dhimbje muskulore.

– Probleme me perqendrimin, memorien.

– Depresion.

Shenjat e mbidozimit te vitamines D:

– Humbje oreksi.

– Te perziera, te vjella.

– Nervozizem.

– Hipertension arterial.

– Hiperkalcemi qe mund te shkaktoje gure ne veshka, kalcifikim te indeve te buta, kapsllek, insuficience renale, rrahje te crregullta, koma).

Diagnoza:

– Bazohet ne matjen e niveleve te vitamines D ne gjak.

– Matjen e kalciumit ne gjak.

– Matjen e fosforit ne gjak.

– Radiografi.

Terapia:

Mungesa e vitamines D mund te trajtohet nepermjet suplementeve te vitamines D. Suplementet e vitamines D rekomandohet te meren mbas vaktit kryesor.

Mbidoza e vitamines D mund te trajtohet duke nderprere perdorimin e vitamines D, ndonjehere perdoren dhe medikamente si kortizoniket ose bifosfonatet per te ndaluar shperndarjen e kalciumit nga kockat.

Shpërndaje në
Kopio adresen
Prev Post

Artriti reumatoid

Tjetër Post

Vitamina B5

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Lexoni ardhshëm

Vitamina B9

Vitamina B9 e njohur ndryshe si (Folate dhe Acidi Folik) ben pjese ne grupin e vitaminave B. Eshte nje vitamine…

Vitamina E

Vitamina E e njohur ndryshe si Tokoferol (alfa tokoferoli), ben pjese ne vitaminat liposolubile (te tretshme ne…

Vitamina B7

Vitamina B7 e njohur ndryshe si Biotina ben pjese ne grupin e vitaminave B. Eshte nje vitamine hidrosolubile (e…

Vitamina C

Vitamina C e njohur ndryshe si acidi askorbik eshte nje vitamine hidrosolubile (e tretshme ne uje) e cila nuk…
Mrapa
Kreu
Kategoria